Bạn đánh răng đủ 2 lần mỗi ngày, chọn kem đánh răng có fluoride và luôn cố gắng vệ sinh răng thật kỹ. Nhưng có một thói quen rất nhỏ ngay sau khi đánh răng lại có thể khiến fluoride trong kem đánh răng bị rửa trôi sớm hơn. Đó là: súc miệng thật nhiều lần bằng nước ngay sau khi đánh răng. Đây là thói quen rất phổ biến vì nhiều người cảm thấy phải súc miệng thật sạch thì mới dễ chịu. Tuy nhiên, các hướng dẫn chăm sóc răng miệng hiện nay của NHS và Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) đều lưu ý rằng việc nhổ phần kem đánh răng dư thừa nhưng không súc miệng ngay bằng nước có thể giúp fluoride tiếp tục lưu lại trên bề mặt răng lâu hơn.

Vậy điều gì thực sự xảy ra sau khi bạn đánh răng? Bao lâu nên ăn uống? Có nên dùng nước súc miệng ngay sau đó không? Và nếu bạn không quen với cảm giác không súc miệng thì phải làm thế nào? Hãy cùng tìm hiểu

 

1. Vì sao chỉ một lần súc miệng lại có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của kem đánh răng?

Kem đánh răng không chỉ có tác dụng tạo bọt và giúp làm sạch mảng bám. Một trong những thành phần quan trọng nhất trong nhiều loại kem đánh răng phòng sâu răng là fluoride. Khi đánh răng, fluoride tiếp xúc với nước bọt, mảng bám và bề mặt răng. Fluoride có vai trò hỗ trợ làm cho men răng chống lại tác động của axit tốt hơn và góp phần phòng ngừa sâu răng. ADA cũng khuyến nghị người lớn đánh răng 2 lần/ngày với kem đánh răng chứa fluoride.

Vấn đề nằm ở chỗ: Bạn vừa đánh răng xong → fluoride còn lưu lại trong khoang miệng → bạn súc miệng thật nhiều nước → lượng fluoride còn lại bị pha loãng và cuốn đi. NHS khuyến cáo sau khi đánh răng nên nhổ phần kem đánh răng dư thừa và không súc miệng ngay bằng nước, bởi việc súc miệng sẽ làm loãng fluoride còn lại và giảm tác dụng phòng ngừa sâu răng.

Điều này không có nghĩa rằng chỉ cần súc miệng một lần là kem đánh răng “mất tác dụng hoàn toàn”. Đúng hơn, vấn đề là bạn đang rút ngắn thời gian fluoride tiếp xúc với răng.

Chỉ một lần súc miệng ngay sau khi đánh răng có thể làm rửa trôi đi lớp fluoride cô đặc có trong kem đánh răng, làm giảm mạnh khả năng bảo vệ và tái khoáng hóa cho men răng (Ảnh: Sưu tầm) 

2. Vậy sau khi đánh răng nên làm gì?

Một quy trình đơn giản hơn nhiều so với bạn nghĩ:

Bước 1: Đánh răng khoảng 2 phút

Đây là thời gian được ADA khuyến nghị cho mỗi lần đánh răng. Cần làm sạch mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai của răng, đồng thời chú ý khu vực sát đường viền nướu.

Bước 2: Nhổ phần kem đánh răng và nước bọt dư thừa

Không cần cố gắng làm sạch hoàn toàn mọi dấu vết của kem đánh răng trong miệng.

Bước 3: Không súc miệng thật nhiều nước ngay lập tức

Đây chính là thay đổi nhỏ nhưng đáng chú ý. Thay vì lấy một cốc nước và súc nhiều lần, bạn có thể nhổ phần kem đánh răng dư thừa và để fluoride tiếp tục lưu lại trong miệng.

Nếu cảm giác trong miệng quá khó chịu và bạn vẫn muốn súc nước, ADA News dẫn lời chuyên gia nha khoa cho rằng có thể súc nhẹ với một lượng nước nhỏ hoặc trì hoãn việc súc khoảng 20 phút.

3. Có nên ăn hoặc uống ngay sau khi đánh răng?

Đây cũng là một thói quen nên được chú ý. Sau khi đánh răng, nếu bạn lập tức uống một cốc nước lớn, uống cà phê, ăn sáng hoặc ăn đồ ăn nhẹ, fluoride còn lưu lại trong miệng cũng sẽ nhanh chóng bị pha loãng hoặc loại bỏ.

Một số hướng dẫn nha khoa khuyến nghị nên tránh ăn uống trong khoảng thời gian ngắn sau khi đánh răng để fluoride có thêm thời gian tiếp xúc với răng. Một hướng dẫn của NHS Trust khuyến nghị cố gắng không ăn hoặc uống nước có màu như cà phê,.. trong khoảng 30 phút sau khi đánh răng, thay vào đó bạn có thể uống nước lọc ấm buổi sáng rất tốt. 

Đặc biệt với lần đánh răng buổi tối, việc đánh răng ngay trước khi đi ngủ có một lợi thế rõ ràng: bạn không còn ăn uống sau đó, giúp fluoride tiếp tục lưu lại trên răng trong thời gian dài hơn.

4. Còn nước súc miệng thì sao? Có nên dùng ngay sau khi đánh răng?

Đây là điểm nhiều người dễ hiểu nhầm. Nước súc miệng không nhất thiết phải được sử dụng ngay sau khi đánh răng. Nếu bạn dùng nước súc miệng ngay sau khi đánh răng, đặc biệt là loại không chứa fluoride hoặc có nồng độ fluoride thấp hơn kem đánh răng, việc này có thể làm giảm lượng fluoride còn lại từ kem đánh răng trên răng.

ADA cũng lưu ý rằng thứ tự sử dụng các sản phẩm chăm sóc răng miệng có thể phụ thuộc vào thành phần của từng sản phẩm. Vì vậy, nếu đang sử dụng nước súc miệng, bạn có thể cân nhắc dùng vào một thời điểm khác trong ngày thay vì ngay lập tức sau khi đánh răng.

Ví dụ:

Buổi sáng: Đánh răng → nhổ kem → không súc nước ngay.

Sau bữa trưa: Có thể sử dụng nước súc miệng nếu sản phẩm phù hợp với nhu cầu.

Buổi tối: Đánh răng → nhổ kem → không súc nước → đi ngủ.

Cách này giúp bạn tránh việc nước súc miệng vô tình “cuốn” lượng fluoride còn lại trên răng ngay sau khi đánh răng.

5. Không súc miệng có khiến miệng mất vệ sinh không?

Đây là thắc mắc rất phổ biến. Thực tế, mục tiêu của việc không súc miệng ngay không phải là giữ nguyên một lượng lớn kem đánh răng trong miệng. Bạn vẫn cần:

• Nhổ phần kem đánh răng dư thừa;

• Không nuốt kem đánh răng;

• Không để một lượng lớn bọt kem trong miệng;

• Sau đó để lượng fluoride còn lại tiếp tục tiếp xúc với răng.

Nói cách khác: “Không súc miệng ngay” ≠ “giữ nguyên kem đánh răng trong miệng”. Bạn chỉ cần nhổ phần dư thừa thay vì dùng nước để rửa sạch hoàn toàn khoang miệng.

6. Nếu đã quen súc miệng sau khi đánh răng thì có cần thay đổi ngay không?

Không cần quá cực đoan. Nếu bạn đã có thói quen súc miệng sau khi đánh răng trong nhiều năm thì việc này không có nghĩa rằng toàn bộ quá trình chăm sóc răng của bạn đều sai.

Điều quan trọng hơn vẫn là: Đánh răng đúng kỹ thuật + đủ thời gian + đủ tần suất + sử dụng kem đánh răng có fluoride phù hợp. ADA khuyến nghị đánh răng 2 lần/ngày trong khoảng 2 phút với kem đánh răng chứa fluoride. Bạn có thể thay đổi từng bước: Trước đây: Đánh răng → súc miệng nhiều lần → uống nước.

Có thể chuyển sang: Đánh răng 2 phút → nhổ kem → không súc nước ngay → hạn chế ăn uống trong một khoảng thời gian sau đó. Một thay đổi nhỏ nhưng nếu duy trì đều đặn sẽ dễ trở thành thói quen lâu dài.

7. Những sai lầm sau khi đánh răng còn phổ biến hơn bạn nghĩ

Không chỉ súc miệng ngay bằng nước, nhiều người còn mắc những lỗi sau:

• Đánh răng quá nhanh: Đánh răng chưa đến 1 phút nhưng nghĩ rằng “mình đã đánh rồi” là chưa đủ. Khuyến nghị phổ biến của ADA là khoảng 2 phút/lần, 2 lần/ngày.

• Dùng lực quá mạnh: Chà răng càng mạnh không đồng nghĩa với làm sạch càng tốt. Nên sử dụng bàn chải lông mềm và thao tác nhẹ nhàng để hạn chế gây tổn thương cho nướu.

• Chỉ chải mặt ngoài của răng: Mặt trong và mặt nhai cũng cần được làm sạch. Đặc biệt, đường viền nướu là khu vực dễ tích tụ mảng bám nếu thao tác chải răng không kỹ.

• Bỏ qua kẽ răng: Bàn chải thông thường khó làm sạch hoàn toàn vùng giữa hai răng. ADA và NHS đều khuyến nghị làm sạch kẽ răng hằng ngày bằng chỉ nha khoa hoặc dụng cụ làm sạch kẽ răng phù hợp.

• Dùng nước súc miệng ngay sau khi đánh răng: Không phải trường hợp nào cũng cần tránh hoàn toàn nước súc miệng, nhưng nếu mục tiêu là tối ưu lượng fluoride từ kem đánh răng, việc sử dụng nước súc miệng ngay sau đó có thể không phải lựa chọn tối ưu.

8. Một thói quen đánh răng đơn giản nhưng khoa học hơn

Bạn có thể ghi nhớ công thức: 2 – 2 – NHỔ – KHÔNG SÚC => 2: Đánh răng khoảng 2 phút >< 2: Duy trì 2 lần mỗi ngày

NHỔ: Nhổ phần kem đánh răng dư thừa sau khi chải.

KHÔNG SÚC: Không súc miệng thật nhiều nước ngay sau đó.

Đây không phải là một “mẹo viral” mới xuất hiện trên mạng xã hội. Hướng dẫn “spit, don't rinse” đã được đưa vào khuyến cáo chăm sóc răng miệng của NHS và các tổ chức y tế nha khoa.

9. Ai càng nên chú ý đến thói quen này?

Những người có nguy cơ sâu răng cao càng nên chú ý đến việc sử dụng fluoride đúng cách.

Ví dụ:

• Người thường xuyên bị sâu răng;

• Người có nhiều miếng trám răng;

• Người bị khô miệng;

• Người thường xuyên sử dụng đồ ăn, thức uống chứa đường;

• Người vệ sinh răng miệng chưa tốt;

• Người đang được nha sĩ đánh giá có nguy cơ sâu răng cao.

Trong một số trường hợp, nha sĩ có thể chỉ định kem đánh răng chứa fluoride ở nồng độ cao hơn loại thông thường. Đây là trường hợp nên tuân thủ hướng dẫn riêng của nha sĩ thay vì tự ý sử dụng sản phẩm fluoride nồng độ cao.

                                    Việc vệ sinh răng miệng đúng cách giúp hàm răng của bạn chắc khỏe và trắng sáng hơn 

10. Một lưu ý quan trọng: Không phải cứ nhiều fluoride hơn là tốt hơn

Fluoride có vai trò quan trọng trong phòng ngừa sâu răng, nhưng điều đó không có nghĩa là sử dụng càng nhiều càng tốt. Đặc biệt với trẻ nhỏ, lượng kem đánh răng cần được kiểm soát để hạn chế việc nuốt phải kem.

ADA khuyến nghị:

• Trẻ dưới 3 tuổi: lượng kem đánh răng có fluoride khoảng bằng một hạt gạo;

• Trẻ từ 3-6 tuổi: lượng kem đánh răng khoảng bằng một hạt đậu;

• Trẻ cần được hướng dẫn và giám sát để không nuốt kem đánh răng.

Với trẻ em, cha mẹ nên ưu tiên hướng dẫn của nha sĩ và thông tin trên sản phẩm về nồng độ fluoride cũng như lượng kem phù hợp với độ tuổi.

11. Điều quan trọng nhất không nằm ở việc “súc hay không súc”

Nếu chỉ nhớ một điều sau bài viết này, đừng chỉ nhớ câu: “Không được súc miệng sau khi đánh răng.” Điều quan trọng hơn là hiểu vì sao. Kem đánh răng có fluoride không chỉ giúp làm sạch răng mà còn cung cấp fluoride để hỗ trợ bảo vệ men răng trước nguy cơ sâu răng. Nếu bạn súc miệng thật kỹ ngay sau khi đánh răng, lượng fluoride còn lại trong miệng sẽ bị pha loãng và loại bỏ sớm hơn.

Vì vậy, với người trưởng thành sử dụng kem đánh răng chứa fluoride thông thường, một thói quen hợp lý là: Đánh răng 2 phút → nhổ kem → không súc nước ngay → hạn chế ăn uống trong một khoảng thời gian ngắn. Đây là một thay đổi rất nhỏ nhưng có thể giúp bạn tận dụng tốt hơn sản phẩm mà mình vốn đã sử dụng mỗi ngày.

 

Bài viết liên quan 

• Máy tăm nước có thực sự làm sạch kẽ răng? Những điều cần biết trước khi mua
• Top 5 Lý Do Lợi Ích Sử Dụng Máy Tăm Nước: Vì Sao Ngày Càng Nhiều Người Chuyển Sang Làm Sạch Kẽ Răng Bằng Tăm Nước?
• Sáng ngủ dậy miệng đắng, lưỡi trắng, người nặng nề: Do “nóng trong” hay 5 thói quen sinh hoạt đang âm thầm gây ra?