Tê bì tay chân, đau mỏi thắt lưng: Đừng chủ quan, ấn ngay vị trí này trước khi chuyển biến thành thoát vị
1. Vì sao đau vùng thắt lưng lại gây tê bì tay chân?
Theo y học hiện đại
Đau vùng thắt lưng gây tê bì chân tay chủ yếu do thầy kinh bị chèn ép
Cột sống không chỉ đóng vai trò nâng đỡ cơ thể mà còn là "đường cao tốc" bảo vệ tủy sống và các rễ thần kinh. Khi cột sống chịu áp lực kéo dài bởi:
- Ngồi sai tư thế
- Ít vận động
- Mang vác nặng
- Thừa cân
- Thoái hóa theo tuổi
...các cơ cạnh cột sống sẽ co cứng, đĩa đệm dần mất nước và giảm độ đàn hồi. Khi đĩa đệm phồng hoặc thoát vị, chúng có thể chèn ép lên các rễ thần kinh, gây nên hàng loạt triệu chứng như:
- Đau vùng thắt lưng
- Đau lan xuống mông và chân
- Tê bì bàn chân, cẳng chân
- Yếu cơ
- Giảm khả năng vận động
Ở một số trường hợp, tình trạng căng cơ vùng cổ vai gáy kết hợp với thoái hóa cột sống cổ cũng có thể gây tê bì bàn tay và các ngón tay.
Theo quan điểm Đông y
Theo Đông Y do khí huyết lưu thông kém
Trong Đông y, đau lưng và tê bì tay chân thuộc phạm vi các chứng:
- Yêu thống
- Tý chứng
- Ma mộc
Nguyên nhân chủ yếu là do:
- Khí huyết lưu thông kém
- Phong - Hàn - Thấp xâm nhập kinh lạc
- Can, Thận hư khiến gân cốt không được nuôi dưỡng đầy đủ.
Khi kinh lạc bị bế tắc, khí huyết không thông sẽ sinh đau; huyết không nuôi dưỡng được tứ chi sẽ xuất hiện hiện tượng tê bì, nặng nề và giảm linh hoạt. Chính vì vậy, Đông y luôn chú trọng việc thông kinh hoạt lạc, kết hợp xoa bóp, bấm huyệt và điều chỉnh lối sống để cải thiện triệu chứng từ gốc.
2. Huyệt Ủy Trung - "Điểm vàng" hỗ trợ giảm đau vùng thắt lưng theo Đông y
Trong hệ thống huyệt đạo, Ủy Trung là huyệt thứ 40 của kinh Bàng Quang, được các thầy thuốc Đông y sử dụng từ lâu trong hỗ trợ điều trị các chứng đau lưng, đau thần kinh tọa và co cứng vùng thắt lưng.
Tác dụng của huyệt Ủy Trung
Theo lý luận Đông y, huyệt có tác dụng:
- Thông kinh hoạt lạc
- Thư giãn gân cơ
- Điều hòa khí huyết vùng lưng dưới
- Hỗ trợ giảm co cứng cơ
- Giảm cảm giác đau lan xuống chân.
Nhiều người sau khi day bấm đúng kỹ thuật có thể cảm thấy vùng lưng dễ chịu hơn do cơ được thư giãn và tuần hoàn tại chỗ được cải thiện. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế điều trị khi có bệnh lý cột sống.
Hướng dẫn xác định huyệt Ủy Trung
Huyệt ủy trung là điểm vàng hỗ trợ giảm đau vùng thắt lưng
Việc xác định đúng vị trí quyết định phần lớn hiệu quả khi day bấm. Vị trí huyệt:
- Co nhẹ đầu gối
- Quan sát mặt sau đầu gối
- Huyệt nằm chính giữa nếp gấp khoeo chân, tại điểm lõm rõ nhất.
Đây là huyệt nằm khá nông nên người bình thường có thể tự xác định tương đối dễ dàng
Cách day bấm huyệt đúng để hỗ trợ giảm đau
- Bước 1. Thả lỏng cơ thể: Ngồi trên ghế hoặc nằm sấp với cơ chân được thư giãn hoàn toàn
- Bước 2. Tác động vào huyệt: Dùng ngón tay cái ấn vuông góc vào huyệt với lực vừa phải. Không nên dùng lực quá mạnh ngay từ đầu
- Bước 3. Day tròn: Day theo chuyển động tròn đều từ 1-2 phút. Có thể kết hợp hít thở chậm để giúp cơ vùng thắt lưng thả lỏng tốt hơn
- Bước 4. Thực hiện cả hai chân: Nên day bấm mỗi bên từ 1-2 phút. Thực hiện 1-2 lần mỗi ngày, đặc biệt sau khi phải ngồi làm việc lâu hoặc lao động nặng
3. Chỉ bấm huyệt thôi là chưa đủ - Muốn phòng ngừa thoát vị cần thay đổi 5 thói quen này
Ngoài bấm huyệt ra thì nên thường xuyên tập thể dục mỗi ngày giúp lưu thông máu tốt hơn, hỗ trợ giảm đau lưng, tê bì chân tay,...
1. Không ngồi liên tục quá lâu
Ngồi quá 60 phút làm áp lực lên đĩa đệm tăng đáng kể. Nên đứng dậy đi lại hoặc vận động nhẹ khoảng 3-5 phút sau mỗi giờ làm việc.
2. Tăng cường sức mạnh cơ lưng và cơ bụng
Các nhóm cơ này đóng vai trò như "chiếc đai tự nhiên" giúp giảm tải cho cột sống. Những môn vận động phù hợp gồm:
- Đi bộ
- Yoga
- Pilates
- Bơi lội
- Các bài tập kéo giãn cột sống
3. Duy trì cân nặng hợp lý
Mỗi kilogram dư thừa đều làm tăng áp lực lên cột sống thắt lưng. Việc kiểm soát cân nặng giúp giảm nguy cơ thoái hóa và đau lưng mạn tính.
4. Ngủ đúng tư thế
Một tấm nệm có độ cứng vừa phải cùng tư thế ngủ phù hợp sẽ giúp cột sống được nghỉ ngơi và phục hồi sau cả ngày hoạt động.
5. Không tự ý bẻ lưng hoặc massage mạnh khi chưa rõ nguyên nhân
Nhiều người có thói quen nhờ người khác bẻ lưng khi đau. Nếu nguyên nhân đến từ thoát vị đĩa đệm hoặc tổn thương cột sống, việc tác động sai cách có thể khiến tình trạng nặng hơn.
4. Khi nào cần đi khám ngay?
Bạn không nên chỉ dựa vào xoa bóp hay bấm huyệt nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Đau lưng kéo dài trên 2 tuần
- Đau lan xuống chân ngày càng nhiều
- Tê bì liên tục hoặc mất cảm giác
- Yếu chân, đi lại khó khăn
- Đau dữ dội sau ngã hoặc chấn thương
- Rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện.
Đây đều là những dấu hiệu cảnh báo có thể liên quan đến chèn ép thần kinh nghiêm trọng và cần được thăm khám sớm.
Kết luận
Tê bì tay chân và đau mỏi thắt lưng không phải lúc nào cũng là biểu hiện của sự mệt mỏi đơn thuần. Đây có thể là những tín hiệu ban đầu cho thấy cột sống, hệ cơ và các rễ thần kinh đang chịu áp lực kéo dài.
Việc day bấm huyệt Ủy Trung đúng kỹ thuật có thể hỗ trợ thư giãn cơ, cải thiện tuần hoàn và giảm cảm giác đau mỏi ở một số trường hợp. Tuy nhiên, hiệu quả bền vững chỉ đạt được khi kết hợp với tư thế sinh hoạt đúng, luyện tập đều đặn, kiểm soát cân nặng và thăm khám kịp thời khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường. Lắng nghe cơ thể từ những triệu chứng nhỏ chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cột sống và hạn chế nguy cơ tiến triển thành các bệnh lý nghiêm trọng hơn trong tương lai.
Bạn có thể quan tâm nội dung này:
Đông Y Thời Xưa Cảnh Báo: Ngồi Quá Lâu Là Một Trong "Ngũ Lao" - Thói Quen Âm Thầm Bào Mòn Sức Khỏe
Một Thói Quen Chỉ Mất 1 Phút Mỗi Ngày Nhưng Được nhiều Người Cao Tuổi Duy Trì Suốt Hàng Chục Năm
